واریکوسل چیست ؟

واریکوسل شایعترین علت ناباروری قابل درمان در مردان می باشد.

واریکوسل به بزرگ و واریسی شدن ورید های کیسه بیضه (پوستی که روی بیضه قرار دارد) گفته می شود. این بیماری از شایعترین بیماریهای مردان پس از بلوغ می باشد

خراب شدن دریچه های لانه کبوتری سیاهرگ ها باعث می شود خونرسانی در بیضه ها مختل شود و در نتیجه خون اکسیژن دار خوب به سلول های سازنده نطفه در بیضه نمی رسد و باعث می شود که تغییرات زیر در کیفیت مایع منی ایجاد شود:

  • کاهش تعداد اسپرم ها
  • افزایش شکل های غیر طبیعی
  • کاهش حرکت اسپرم ها

و لذا تغییرات فوق باعث می شود قدرت باروری و نفوذ اسپرم به داخل تخمک زنان کاهش پیدا کند و در نتیجه باعث ناباروری زوجین جوان می شود.

واریکوسل شایعترین علت کاهش تولید و کیفیت اسپرم و ناباروری در مردان است. واریکوسل همچنین می تواند باعث جمع شدن بیضه ها شود. خوشبختانه اغلب واریکوسل ها به راحتی تشخیص داده می شوند ولی اگر این بیماری علامتدار شود باید درمان جراحی صورت گیرد.

علائم واریکوسل

به دلیل آنکه معمولاً‌ واریکوسل علامتی ندارد، اغلب در هنگام ارزیابی های ناباروری و یا حین یک معاینه عادی کشف می شود. واریکوسل به ندرت دردناک است.

درد ممکن است از یک احساس گنگ ناراحتی، احساس سنگینی و یا درد تیز و برنده متغیر باشد.

با نشستن، ایستادن یا فعالیت بدنی افزایش می یابد خصوصاً اگر طولانی مدت باشد.

در طول روز با گذشت ساعات بیشتر درد افزایش می یابد با دراز کشیدن به پشت بهتر می شود .

به مرور زمان واریکوسل بزرگتر و مشخص تر می شود. به هر حال اگر شما درد یا تورم ویا توده ای بر روی کیسه بیضه پیدا کردید با پزشک خود تماس بگیرید.

علل واریکوسل

سیاهرگها و سرخرگها جریان خون بیضه ها را برقرار می کنند. علت واریکوسل کاملاً مشخص نمی باشد ولی بسیاری از متخصصان معتقدند زمانی این بیماری بوجود می آید که اختلال کارکرد دریچه های داخل سیاهرگی،‌ مانع جریان خون مطلوب بیضه ها می شود. علت اولیه عملکرد ناقص دریچه های داخل سیاهرگی، گشاد شدن وریدها می باشد. واریکوسل اغلب در دوران بلوغ و معمولاً در سمت چپ اتفاق می افتد و علت آن به وضعیت قرارگیری سیاهرگ بیضه چپ مربوط است. علاوه بر آن وجود واریکوسل در بیضه یک سمت می تواند تولید اسپرم را در هر دو بیضه تحت تأثیر قرار دهد

بیشترین احتمال بروز این بیماری بین سنین ۱۵ تا ۲۵ سال می باشد

امروزه واریکوسل یکی از شایع ترین علت ناباروری مردان جوان می باشد. از هر ۱۰ نفر نفر مرد جوان ۲-۳نفر مبتلا به این بیماری هستند. وجود واریکوسل در یک مرد جوان دلیل ناباروری نمی باشد و در بسیاری از موارد مردان جوان و میانسالی را می بینیم که علیرغم واریکوسل بارور و صاحب چند بچه نیز می باشند. اگر مردی جوان پس از ازدواج و  گذشت یکسال علیرغم مقاربت طبیعی و عدم جلوگیری بچه دار نشود باید بررسی شود.

لازم به ذکر است که باید خانم ها نیز از نظر علت ناباروری همزمان بررسی شود. علتهایی که باعث ناباروری خانم ها می شوند :

تخمدانهای پر از کیست، چسبندگی لوله های رحمی، وجود رحم دو شاخه، تخمدانهای کوچک و رشد نکرده و ضعیف.

عوارض جانبی واریکوسل

کوچک و جمع شدن بیضه

حجم بیضه ها از لوله های تولید کننده اسپرم تشکیل شده است. زمانی که واریکوسل ایجاد شود، بیضه ها نرم و چروکیده می شوند. علت اصلی جمع و چروکیده شدن بیضه ها مشخص نیست ولی ممکن است علت آن تخریب بافت بیضه و به دنبال آن حضور نوعی سم در خون باشد. این اتفاق به دنبال عملکرد ناقص دریچه های داخل سیاهرگی بیضه ها و افزایش فشار در داخل سیاهرگهای بیضه بوجود می آید.

ناباروری

مشخص نیست که واریکوسل چگونه بر روی باروری تأثیر دارد. سیستم عروقی بیضه حرارت خون آن را به اندازه ای نگه می دارد که برای تولید اسپرم بهترین شرایط را ایجاد کند. با کند شدن و سپس مسدود شدن جریان خون که در واریکوسل اتفاق می افتد، دمای موضعی بیضه بالا رفته و بر تولید و حرکت اسپرم ها تأثیر می گذارد.

درمان واریکوسل

اگر واریکوسل مشکلی ایجاد نکند به درمان نیازی نیست. در صورتی درمان لازم است که واریکوسل ایجاد درد،‌ ناباروری و یا آتروفی بیضه کرده باشد. در جراحی، وریدی که مشکل دارد را از سیستم جریان خون بیضه خارج کرده و جریان خون را به سایر عروق طبیعی بر می گردانند. با این وجود تأثیر جراحی بر ناباروری نامشخص است.

مواردی که باید واریکوسل را جراحی کرد عبارتند از:

آتروفی (کوچک شدن) سریع بیضه،‌درد و یا نتیجه غیرعادی در بررسی مایع منی.

عوارض جراحی واریکوسل بسیار محدود و شامل موارد زیر است:

  •  هیدروسل)تجمع مایع در اطراف بیضه)
  •     احتمال عود واریکوسل
  •     تخریب شریانهای بیضه

روش درمان، جراحی است. این روش با بیهوشی عمومی یا موضعی انجام می شود. معمولاً پس از دو روز بیمار به شرایط طبیعی برگشته و می تواند فعالیت سبک را شروع کند. پس از دو هفته می توان فعالیتهای معمول را از سر گرفت. درد ناشی از این عمل جراحی خفیف است. تا دو روز اول طبق دستور پزشک می توان برای درد از مسکنهای پیشنهادی استفاده نمود. تا یک هفته پس ازعمل باید از نزدیکی خودداری نمود.

بعد از عمل جراحی می بایست از بانداژ محافظ بیضه استفاده مود. جهت جلوگیری از ورم بیضه، می توان از کیسه یخ استفاده نمود.

شایعترین علل ناباروری مردان

  • واریکوسل
  • ضه های کوچک رشد نکرده
  • سلولهای نطفه ساز وجود ندارد
  • چسبندگی لوله های منی
  • تورم بیضه ها بعد از اریون که باعث آسیب به بیضه ها می شود.

وقتی در آزمایش اسپرم یک مرد سلولهای اسپرم وجود نداشته باشد و صفر باشد باید از بیضه نمونه برداری انجام شود و اگر سلولهای نطفه ساز وجود نداشته باشد امکان باروری طبیعی و بچه دار شدن در این فرد وجود ندارد ولی اگر در نمونه برداری اسپرم وجود داشته باشد ولی خارج نشود نشان دهنده انسداد در مسیر لوله های منی می باشد که بهترین درمان برای این افراد IVF می باشد.

در بیماری واریکوسل سلولهای نطفه ساز کاملاً وجود دارند ولی به علت واریکوسل و خراب شدن رگ های واریسی سلولهای نطفه ساز به صورت غیرطبیعی و کم حرکت می باشند. هنوز درمان داروئی برای واریکوسل وجود ندارد. داروهائی که نطفه ساز ی را تحریک می کنند تنها باعث بهبودی اسپرم به میزان ۵ درصد در فرد مبتلا به واریکوسل می شوند  و لذا امروزه قطعی ترین روش درمان واریکوسل عمل جراحی می باشد.

امروزه با پیشرفت در تکنیک های جراحی و با انجام عمل جراحی میکروسرجری و لاپاراسکوپی واریکوسل عوارض بعد از عمل بسیار کم و نادر می باشد

لازم به ذکر است در بعضی افراد به علت درد بیضه به پزشک مراجعه می کنند که در معاینه بیماری واریکوسل در آنها تشخیص داده می شود و اگر چنین فردی علیرغم بیماری واریکوسل بچه دار می باشد و یا آزمایش اسپرم آن طبیعی باشد نیاز به عمل جراحی ندارد چرا که عمل جراحی واریکوسل نه تنها باعث از بین رفتن درد نمی شود بلکه در بسیاری موارد باعث افزایش درد ناشی از برش جراحی نیز می گردد.

هیدروسل (هرنی)

این بیماری معمولاً در برخی پسربچه ها ناشی از باقی ماندن ارتباط بین حفره داخل شکمی با کیسه بیضه ایجاد می شود.

این وضعیت به صورت وجود کیسه ای کوچک و نرم حاوی مایع در کیسه بیضه که با ایستادن بزرگ تر و در خوابیدن کوچک تر می شود و نور را از خود عبور می دهد و معمولاً درد ندارد، در معاینه مشخص می شود. علاوه بر معاینه از سونوگرافی در کمک به تشخیص استفاده می شود.

در صورت باقی ماندن پس از یک سالگی یا ایجاد عوارض احتمالی (مثل تبدیل شدن به آبسه یا گیر کردن روده ها در آن) یا بزرگ بودن بیش از حد آن، توصیه به جراحی برای اصلاح آن انجام می پذیرد.

علل درد بیضه در آقایان

یکی از آزاردهنده ترین دردها برای یک مرد و جنس مذکر درد ناشی از بیضه ها می باشد که کیفیت زندگی فرد را شدیداً تحت تأثیر قرار می دهد

در حالت کلی درد می تواند به علت تحریکات بیرونی از قبیل ضربه، تصادف و آسیب ناشی از آن باشد و یا علت درد بیضه از درون بیضه باشد

چه عوامل درونی باعث درد بیضه می شوند؟

  •   ورم بیضه
  • ورم اپیدیدیم
  • تومور یا سرطان بیضه
  • پیچش طناب بیضه
  • آب دور بیضه

درد بیضه ناشی از تورم

در این حالت خود بیضه به علت عامل ویروسی از قبیل ابتلا به ویروس اریون می شود که در این حالت بیضه مبتلا بزرگ و قرمز و شدیداً دردناک می شود و در معاینه بیضه گرم و متورم می باشد و فرد سابقه ابتلا به اریون را در روزهای اخیر ذکر می کند.

درمان این حالت استراحت، کمپرس آب سرد و بالا نگه داشتن بیضه در مواقع استراحت و با گذاشتن حوله سرد زیر آن و مصرف داروهای ضد التهاب ظرف ۲ الی ۳ روز درد بیضه فروکش می کند.